Aktual mövzular: Dollar alış-satışı, Neftin qiyməti, COP29, Hava proqnozu
Tarix: 13 Avqust 2021 11:33
Rəsmi İrəvanın Azərbaycanı 10 noyabr üçtərəfli bəyanatı pozmaqda ittiham edən açıqlamasını Ermənistanın bu sənədin müddəalarına tam riayət etmək öhdəliklərindən boyun qaçırmağa yönəlmiş növbəti uğursuz cəhdi adlandırmaq olar. Üçtərəfli bəyanatın əsas müddəalarını cəfəng şəkildə şərh etmək cəhdləri erməni tərəfinin bu sənədin mahiyyətini tam dərk etmədiyi ilə bağlı iddialar tamamilə əsassızdır. Əslində Ermənistan tərəfindən bu cür bəyanatlar bir daha göstərir ki, rəsmi İrəvan kapitulyasiya aktının əvvəldən tələblərinə tam riayət etmək niyyətində deyil. Biz bu vaxta kimi düşmənin timsalında bir neçə prosesdə bunun şahidi olduq. Belə bir davranış bu ölkənin destruktiv mövqeyinin növbəti bariz nümunəsindən başqa bir şey deyil.
Bu azmış kimi Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın ölkəsinin növbəti dəfə Azərbaycanla danışıqları bərpa etməyə hazır olduqlarını açıqlaması qaşı tərəfin səmimi olmadığını göstərir. Çünki Paşinyanın bu açıqlaması məhz Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanla sərhəddə demək olar ki, hər gün gərginliyi artırdığı bir vaxtda səsləndirilib. Belə olan halda erməni baş nazirin fikirləri ilə davranışları arasındakı ziddiyəti görmək üçün hər hansı bir istedad sahibi olmağa gərək yoxdur.
Paşinyanın "Azərbaycanla danışıqlar aparmağa hazırıq" fikrini səsləndirməsi növbəti dəfə isbat edir ki, erməni baş nazir hansı addımları atacağı ilə bağlı özü belə aydın təsəvvürə malik deyil. Çünki Paşinyanın da Azərbaycanla birgə bəyanatın imzalanmasında birbaşa vasitəçiliyi həyata keçirən Rusiyanın son zamanlar nümayiş etdirdiyi mövqeyindən çaş-baş qaldığı diqqətdən qaçmır. Digər diqqətçəkən məqam isə Paşinyan burada ATƏT-in Minsk qrupunun prosesdə aktiv iştirakını şərt kimi ortaya qoyur. Azərbaycanın Minsk Qrupu ilə bağlı mövqeyi isə hər kəsə məlumdur. Hər halda rəsmi Bakı ermənipərəst mövqe nümayiş etdirən bir təşkilatın 30 ildə etmədiyini, bu müddətdə edəcəyinə inanacaq qədər sadəlövh deyil.
Erməni baş nazirin müraciətindəki müəmmalı məsələ isə onun Azərbaycanla danışıqlar üçün konkret zaman və məkan təklifinin olmamasıdır. Bu özü bir daha ondan xəbər verir ki, Paşinyanın əsas məqsədi sadəcə delimitasiya, demarkasiya məsələsinin danışıqlar yolu ilə həlli variantını dünyaya dəstəklədiyini göstərib, bu yolla da zaman qazanmaqdır. Paşinyan beləcə münaqişənin mövcudluğu təəssüratını yaratmağa çalışır və kənar siyasi dairələrin istəklərinə uyğun olaraq onların burada təmsil olunmaq imkanlarını genişləndirilməsi istiqamətində addımlar atacağını bəyan etmiş olur. Təbii ki, bu addımlar da gərginliyin artırılmasına hesablanıb. Kənar siyasi qüvvələr dedikdə isə söhbətin hansı qüvvələrdən getdiyi hər kəsə aydındır. Bunu bilmək Kəlbəcərin, Laçının məhz şərq hissəsində, eyni zamanda, Şuşakənd yaxınlığında erməni hərbi birləşmələrinin sayının çoxalmasının arxasında kimlərin dayandığını bilmək qədər bəllidir.
Kreml rəhbəri və XİN səviyyəsində dəfələrlə birgə bəyanatın şərtlərinə mütləq şəkildə əməl olunmağın vacibliyi barədə bəyanatlar səsləndirilsə də, Rusiya müdafiə nazirliyinin ötən gün saat 19:00-da Qarabağda baş verənlərlə bağlı Azərbaycanı günahlandıran bəyanat yayması anlaşılan deyil. Bu bəyanatda qeyd edilir ki, güya, bu gün Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Qarabağdakı erməni silahlılarına iki zərbə endirib. Bu bəyanatda diqqət çəkən ikinci məsələ isə Ermənistan silahlı qüvvələri yerinə, Dağlıq Qarabağın silahlı birləşmələri ifadəsindən istifadə edilməsidir.
Bunu 10 noyabr üçtərəfli bəyanatından sonra münaqişə tərəflərindən birini günahlandıran ilk hesabat olduğunu nəzərə alsaq, Ermənistanın son 8 ay ərzində sərhəddin müxtəlif istiqamətlərində Azərbaycana qarşı törədilən təxribatlarına hər hansı bir reaksiyanın nədən olmadığı suallarını ortaya çıxarır. Nəzərə alsaq ki, Ermənistanın Naxçıvan, Gədəbəy və Kəlbəcər istiqamətinə son təxribatları, üstəlik Şuşa ətrafında və Xocavənddə ermənilərin yeni döyüş postları qurması faktını sülhməramlı kontingentin görməzdən gəlməsi, hər hansı reaksiya verməməsi rəsmi Bakını narahat edən məsələdir, o zaman Moskvanın prosesə ikili standartlardan yanaşdığını düşünə bilərik.
Ən qısa zamanda rus sülhməramlıları 10 noyabr 2020 və 11 yanvar 2021-ci il üçtərəfli bəyannamələrinə uyğun olaraq öz öhdəliklərini doğru-düzgün icra etməzsə, Ermənistandan gətirdikləri erməni silahlı terrorçularını və II Qarabağ savaşından sonra bəyanatın şərtlərinə uyğun olaraq nəzarət etdikləri ərazilərdə qalmış erməni diversantlarının Qarabağ ərazilərindən tamamilə çıxarılmasını təmin etməsə, Azərabaycanın bir çıxış yolu qalır. Bu da anti-terror əməliyyatıdır. Ermənistan payıza kimi bəyanatın müddəalarını icra etməzsə, yenə missiya Azərbaycan Ordusunun üzərinə düşəcək.
Təhməz Əsədov